رئیس هیأت‌مدیره صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر رادیناس از برنامه این صندوق برای توسعه سرمایه‌گذاری در شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور زنجیره نفت، گاز و پتروشیمی خبر داده و گفت: در شرایط فعلی برای استارت‌آپ‌ها سقف سرمایه‌گذاری پنج میلیارد تومانی در هیأت‌مدیره تصویب شده و برای شرکت‌های بزرگ‌تر و طرح‌هایی که قادر به حل چالش‌های جدی صنعت باشند، امکان تأمین منابع در محدوده ۲۰ تا ۳۰ و ۴۰ میلیارد تومان وجود دارد؛ ظرفیتی که با جذب سهامداران جدید و همکاری با صندوق‌های دیگر قرار است افزایش پیدا خواهد کرد.
تأمین سرمایه برای یک شرکت دانش‌بنیان زمانی می‌تواند به توسعه واقعی آن منجر شود که سرمایه‌گذار علاوه بر منابع مالی، مسیر ورود فناوری به صنعت و دسترسی به بازار را نیز برای آن فراهم کند. صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر رادیناس با چنین رویکردی، پس از حدود سه سال فعالیت در قالب مرکز نوآوری، اکنون وارد مرحله تازه‌ای شده و در جایگاه یک CVC تخصصی به دنبال پیوند شرکت‌های فناور با زنجیره ارزش صنعت نفت، گاز و پتروشیمیّ است.
به گزارش روابط عمومی صندوق سرمایه گذاری خطرپذیر رادیناس، مهدی غلامی- رئیس هیأت‌مدیره این صندوق – در گفت‌وگوی اختصاصی با کاپیتان‌پرس، ضمن تشریح ساختار، اهداف و مدل سرمایه‌گذاری این مجموعه، از برنامه رادیناس برای استفاده از ظرفیت اعتبار مالیاتی شرکت‌های بزرگ، جذب منابع اهرمی، سرمایه‌گذاری مشترک با صندوق‌های دیگر و ورود مستقیم به سهام شرکت‌های فناور سخن گفت.
به گفته او، هدف نهایی تنها تأمین پول نیست؛ رادیناس در پی آن است تا شرکت‌های دانش‌بنیان و استارت‌آپ‌های منتخب را وارد زنجیره تأمین و ارزش مجموعه‌های بزرگ صنعتی کند، برای آنها بازار ایجاد کند و زمینه رشد آنها تا مقیاسی را فراهم آورد که قابلیت ورود به پورتفوی مجموعه‌های بزرگ همچون تاپیکو و «وپترو» و در نهایت بازار سرمایه را داشته باشند.
از مرکز نوآوری تا یک CVC تخصصی
غلامی درباره سابقه شکل‌گیری این مجموعه توضیح داد: صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر رادیناس زیرمجموعه تاپیکو و شرکت سرمایه‌گذاری صنایع پتروشیمی PIIC یا همان PIIC Group است و پیشینه فعالیت آن به حدود سه تا چهار سال قبل بازمی‌گردد.
فعالیت این مجموعه ابتدا در قالب مرکز نوآوری رادیناس در مجموعه PIIC یا «وپترو» آغاز شد؛ پس از حدود سه سال تجربه در حوزه نوآوری، طی شش ماه گذشته، مجوز فعالیت این صندوق تحت عنوان «صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی (CVC) تخصصی صنایع پتروشیمی» از صندوق نوآوری و شکوفایی دریافت شد.
به این ترتیب، رادیناس در کنار مأموریت‌های خود به‌عنوان مرکز نوآوری، اکنون ابزار تأمین مالی را نیز به ساختار خود اضافه کرده است تا شرکت‌های دانش‌بنیان، استارت‌آپ‌ها و واحدهای فناور علاقه‌مند به حضور در اکوسیستم نفت، گاز و پتروشیمی علاوه بر خدمات تخصصی حوزه نوآوری، امکان دسترسی به منابع مالی را نیز داشته باشند.
رئیس هیأت‌مدیره صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر رادیناس درباره آغاز فعالیت مرکز نوآوری نیز ظهار کر: این مرکز از خرداد ۱۴۰۲ و در نتیجه تعامل شرکت سرمایه‌گذاری صنایع پتروشیمی با معاونت علمی شکل گرفت. در آن مقطع، تفاهم‌نامه‌ای میان معاون علمی وقت و مدیرعامل «وپترو» منعقد شد که به صدور مجوز مرکز نوآوری رادیناس و آغاز رسمی فعالیت آن انجامید.
سه شرکت پتروشیمی، سهامداران فعلی رادیناس
ساختار سهامداری رادیناس در حال حاضر بر سه شرکت استوار است؛ «شیمی‌بافت»، به‌عنوان یک شرکت بورسی فعال در تولید محصولات پتروشیمی، یکی از سهامداران است؛ «کربن ایران» بخش عمده سهام صندوق را در اختیار دارد و «دوده صنعتی پارس» نیز سومین سهامدار آن محسوب می‌شود.
غلامی این سه مجموعه را، بازوهای اجرایی شرکت‌های بزرگ در مجموعه «وپترو» توصیف کرده و افزود: تمام سهامداران فعلی زیرمجموعه تاپیکو هستند، اما این ترکیب ثابت نخواهد ماند و در مراحل بعد امکان اضافه‌شدن سهامداران جدید وجود دارد. این تغییر احتمالی سهامداری با تحول مأموریت رادیناس نیز ارتباط دارد. مجموعه‌ای که فعالیت خود را صرفاً به‌عنوان مرکز نوآوری آغاز کرده بود، اکنون به سمت تأمین مالی و فعالیت به‌عنوان CVC حرکت کرده است.
به گفته این مقام مسئول، در پی ارائه چشم‌انداز و برنامه‌های جدید رادیناس، صندوق‌هایی از جمله صندوق نوآوری و شکوفایی، صندوق حمایت از تحقیقات و توسعه صنایع پیشرفته و تعدادی از پتروشیمی‌های زیرمجموعه تاپیکو برای ورود از مسیر افزایش سرمایه به سهام این CVC ابراز تمایل کرده‌اند. هدف این است که رادیناس به یک صندوق سرمایه‌گذاری تخصصی و اثرگذار در صنایع پایین‌دستی پتروشیمی تبدیل شود.
اعتبار مالیاتی؛ یکی از پایه‌های مدل تأمین مالی رادیناس
یکی از محورهای اصلی ایجاد این CVC، استفاده از ظرفیت اعتبار مالیاتی شرکت‌های بزرگ است.
غلامی با بیان اینکه شرکت‌های زیرمجموعه تاپیکو از ظرفیت مناسبی برای جذب اعتبار مالیاتی برخوردارند، راهبری این ظرفیت در شرکت‌های بزرگ و تخصصی را یکی از مأموریت‌های رادیناس دانسته و تصریح کرد: با این حال، مدل فعالیت صندوق به اعتبار مالیاتی محدود نمی‌شود. کسب بازده از سرمایه‌گذاری در کسب‌وکارهای جدیدی که قابلیت حضور در زنجیره ارزش و زنجیره تأمین صنایع پایین‌دستی پتروشیمی را دارند، بخش دیگری از فلسفه سرمایه‌گذاری رادیناس است.
او در توضیح ضرورت این تغییر رویکرد خاطرنشان کرد: در پورتفوی «وپترو»، شرکت‌های بزرگ و باسابقه‌ای حضور دارند که فعالیت آنها طی سال‌ها به یک روال مشخص رسیده و در برخی موارد از فضای نوآوری و فناوری‌های روز فاصله گرفته‌اند. از همین رو، یکی از مأموریت‌های رادیناس تغییر تدریجی ماهیت پورتفوی سرمایه‌گذاری این هلدینگ از طریق سرمایه‌گذاری روی کسب‌وکارهای جدید، نوپا و دانش‌بنیان است.
منابع اهرمی سهامداران به کمک توسعه زنجیره تولید می‌آید
استفاده از منابع اهرمی سهامداران، ضلع دیگر این مدل است.
رئیس هیأت‌مدیره رادیناس توضیح داد که صندوق علاوه بر سه سهامدار فعلی، در حال جذب شرکای جدید است تا بتواند از منابع مالی و ظرفیت آنها برای توسعه زنجیره تولید استفاده کند. هدف نهایی این مسیر، فراهم‌کردن قابلیت نقدشوندگی سهام شرکت‌های دانش‌بنیانی است که رادیناس در آنها سرمایه‌گذاری می‌کند. برنامه صندوق این است که شرکت‌های برخوردار از ظرفیت رشد، در ادامه وارد پورتفوی تاپیکو و «وپترو» شوند.
غلامی در عین حال یکی از مشکلات موجود در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی را تفاوت مقیاس میان شرکت‌های بزرگ صنعتی و کسب‌وکارهای فناور دانسته و به اعتقاد او، بزرگی مقیاس فعالیت شرکت‌های پتروشیمی سبب شده است بسیاری از شرکت‌های فناور و استارت‌آپ‌هایی که با فناوری‌های روز حرکت می‌کنند، زیر سایه شرکت‌های بزرگ قرار بگیرند و آن‌طور که باید دیده نشوند.
بر همین اساس، شناسایی و سرمایه‌گذاری در استارت‌آپ‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان و واحدهای فناور حاضر در زنجیره تأمین و زنجیره ارزش، یکی از اهداف اصلی صندوق تعریف شده است.
رادیناس به پایین‌دست پتروشیمی محدود نمی‌ماند
هرچند صنایع پایین‌دستی پتروشیمی حوزه تخصصی و یکی از اهداف اصلی سرمایه‌گذاری رادیناس محسوب می‌شود، دامنه فعالیت صندوق قرار نیست به این بخش محدود بماند.
غلامی در تشریح این سیاست گفت: اگر رادیناس نه فقط به‌عنوان CVC «وپترو»، بلکه در مقیاس مجموعه تاپیکو دیده شود، امکان سرمایه‌گذاری در کل صنعت نفت، گاز و پتروشیمی وجود خواهد داشت. بر این اساس، هر فناوری یا کسب‌وکاری که بتواند مسئله‌ای از زنجیره تأمین یا زنجیره ارزش صنعت نفت، گاز و پتروشیمی کشور را حل کند، امکان ورود به فرآیند سرمایه‌گذاری رادیناس را خواهد داشت.
همراهی صندوق نیز به مرحله مشخصی از عمر کسب‌وکار محدود نشده و به گفته رئیس هیأت‌مدیره رادیناس، این مجموعه می‌تواند از مراحل ابتدایی سرمایه‌گذاری تا افزایش سرمایه در مراحل بعدی، در کنار واحدهای فناور و شرکت‌های دانش‌بنیان قرار گیرد.
حمایت از شرکت‌هایی که زیر سایه بازیگران بزرگ مانده‌اند
غلامی در پاسخ به این پرسش که آیا رادیناس امکان سرمایه‌گذاری در شرکت‌های فعال پایین‌دست پتروشیمی را که با مشکلات جدی مالی مواجه شده یا حتی به مرحله ورشکستگی رسیده‌اند، دارد یا خیر؟، ریشه بخشی از مشکلات این کسب‌وکارها را در ساختار فعلی صنعت دانست.
به گفته رئیس هیأت‌مدیره رادیناس، برخی شرکت‌های فناور، استارت‌آپ‌ها و مجموعه‌های دانش‌بنیان به این دلیل نتوانسته‌اند در اکوسیستم دوام بیاورند که زیر سایه شرکت‌های بزرگ قرار گرفته‌اند. در مواردی نیز به جای آنکه شرکت‌های بزرگ به رشد آنها کمک کرده و این کسب‌وکارها را وارد زنجیره ارزش خود کنند، عملاً زمینه حذف آنها فراهم شده است. برهمین اساس، رویکرد رادیناس قرار است متفاوت باشد.
غلامی ضمن اشاره به تاکید مدیریت «وپترو» بر تنوع‌بخشی به سبد سرمایه‌گذاری از طریق شرکت‌های فناور، نوآور و دانش‌بنیان تصریح کرد: یکی از مأموریت‌های جدی صندوق، همراهی با شرکت‌های کوچک استارت‌آپی و دانش‌بنیان و واردکردن آنها به زنجیره تأمین و ارزش است تا در نهایت بتوانند به شرکت‌هایی بزرگ و مستقل با توان رقابت بین‌المللی در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی تبدیل شوند.
سه شرط مهم برای سرمایه‌گذاری رادیناس
رادیناس برای انتخاب شرکت‌ها و طرح‌های سرمایه‌پذیر سه شاخص اصلی در نظر گرفته است:
– نخستین معیار، توان حل مسائل شرکت‌های موجود در مجموعه است؛ اگر یک شرکت دانش‌بنیان یا استارت‌آپ بتواند با ابزارهای فناورانه و نوآورانه یکی از چالش‌های شرکت‌های زیرمجموعه را برطرف کند، امکان ورود آن به چرخه ارزیابی صندوق افزایش پیدا می‌کند.
– نوآورانه و فناورانه بودن طرح یا ایده، دومین مؤلفه مورد توجه صندوق است؛ موضوعی که بر اساس پارامترها و شاخص‌های تخصصی ارزیابی خواهد شد.
– رقابت‌پذیری بین‌المللی نیز سومین معیار است؛ چشم‌انداز رادیناس دیگر صرفاً داخلی نیست و صندوق، توان رقابت در عرصه بین‌المللی و دستیابی به بازارهای خارجی را از شاخص‌های اصلی خود در ارزیابی طرح‌ها می‌داند.
از پنج میلیارد تومان برای استارت‌آپ‌ها تا ۴۰ میلیارد تومان برای طرح‌های بزرگ‌تر
یکی از مهم‌ترین بخش‌های برنامه رادیناس به سقف سرمایه‌گذاری مربوط می‌شود.
غلامی با بیان اینکه صندوق برای حداقل میزان سرمایه‌گذاری محدودیت مشخصی تعیین نکرده است، گفت: اما در شرایط فعلی به دلیل محدودیت منابع خود صندوق، در سقف سرمایه‌گذاری محدودیت‌هایی وجود دارد که موقتی خواهد بود. برای افزایش این ظرفیت، مذاکراتی با صندوق‌های مختلف از جمله صندوق حمایت از تحقیقات و توسعه صنایع پیشرفته (صحا) و صندوق نوآوری و شکوفایی انجام شده تا این مجموعه‌ها به‌عنوان شرکای راهبردی در سرمایه‌گذاری‌های مشترک حضور داشته باشند.
در همین راستا تفاهم‌نامه‌ای با صندوق نوآوری و شکوفایی منعقد شده و رادیناس در حال طی مراحل انعقاد تفاهم‌نامه با صندوق صحا نیز هست.
جذب شرکت‌های بزرگ و پتروشیمی‌های مختلف از طریق افزایش سرمایه، مسیر دیگری است که رادیناس برای تقویت توان مالی خود دنبال می‌کند. صندوق قصد دارد با استفاده از ظرفیت و اهرم مالی این مجموعه‌ها، محدودیت سقف تأمین مالی برای شرکت‌هایی را که دارای فناوری، توان حل مسائل صنعت و ظرفیت ورود به بازارهای رقابتی بین‌المللی هستند، کاهش دهد.
رئیس هیأت‌مدیره صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر رادیناس در رابطه با ظرفیت فعلی صندوق، اظهار کرد: برای شرکت‌های استارت‌آپی سقف سرمایه‌گذاری پنج میلیارد تومان در هیأت‌مدیره تصویب شده است. در مورد شرکت‌های بزرگ‌تر که بتوانند یک مشکل یا چالش جدی‌تر را حل کرده و اثرگذاری بیشتری داشته باشند نیز در شرایط فعلی امکان تأمین منابع از ۲۰ میلیارد تومان تا محدوده ۳۰ و ۴۰ میلیارد تومان وجود دارد.
وی پیش‌بینی کرد ظرفیت تأمین مالی صندوق تا پایان سال افزایش پیدا کند و خبرهای جدیدی در این زمینه اعلام شود.
ورود به سهام؛ رویکرد اصلی رادیناس
مدل مشارکت رادیناس نیز الزاماً به یک شیوه محدود نشده است، اما مسیر مورد نظر صندوق برای آینده، ورود به سهام شرکت‌های سرمایه‌پذیر است.
غلامی در این رابطه، توضیح داد: صندوق در شرایط فعلی محدودیت سخت‌گیرانه‌ای در این زمینه تعیین نکرده، اما رویکرد آتی، ورود به سهام شرکت‌ها و مشارکت در افزایش سرمایه آنها با استفاده از اهرم‌ها و ظرفیت مجموعه‌های بزرگ حاضر در اکوسیستم رادیناس است. افزایش سرمایه می‌تواند زمینه بزرگ‌شدن شرکت و تحقق هدف «IPI شدن» آن را فراهم کند و رادیناس در چنین شرایطی قصد دارد در ترکیب سهام شرکت حضور داشته باشد. البته این حضور دائمی نخواهد بود. صندوق برای ادامه مسیر، استراتژی خروج (Exit Plan) خواهد داشت و در مراحل بعد با رشد شرکت، سهم خود را رقیق خواهد کرد. هدف اصلی از استفاده از این ابزار، کمک به بزرگ‌شدن شرکت سرمایه‌پذیر عنوان شده است.
استراتژی خروج هنوز نهایی نشده است
رئیس هیأت‌مدیره رادیناس تصریح کرد: هنوز بازه زمانی واحد و مصوبی برای خروج از تمام سرمایه‌گذاری‌ها تعیین نکرده‌ایم.
غلامی تفاوت سرمایه‌گذاری صنعتی با سرمایه‌گذاری‌های متداول در استارت‌آپ‌های اقتصاد دیجیتال را یکی از دلایل این مسئله دانسته و گفت جنس پروژه‌های صنعتی پیچیدگی‌های خاص خود را دارد و نمی‌توان در شرایط فعلی درباره میزان سهام و زمان دقیق خروج از هر سرمایه‌گذاری یک نسخه واحد ارائه کرد. از سوی دیگر، صندوق CVC رادیناس تنها حدود شش ماه از عمر خود را پشت سر گذاشته و استراتژی‌های مربوط به خروج هنوز به شکل نهایی تدوین و تصویب نشده است.
به گفته رئیس هیأت‌مدیره این صندوق، این سیاست‌ها در آینده تدوین خواهند شد، اما در مرحله فعلی و با توجه به هدف تنوع‌بخشی به پورتفوی سرمایه‌گذاری، رادیناس انعطاف زیادی در مدل سرمایه‌گذاری خود حفظ کرده است.
«فنتاپ»؛ نقطه اتصال نیاز صنعت با شرکت‌های فناور
شرکت‌های متقاضی سرمایه‌گذاری از دو مسیر اصلی امکان ارتباط با رادیناس را دارند؛ نخست، وب‌سایت مرکز نوآوری و صندوق CVC رادیناس است که بخش‌هایی برای ارائه ایده‌ها و طرح‌های شرکت‌ها در آن پیش‌بینی شده است.
مسیر دوم، زیرساختی با عنوان «فنتاپ» است؛ سامانه نظام مسائل فناورانه‌ای که رادیناس حدود دو سال است آن را در سطح هلدینگ تاپیکو و PIIC راه‌اندازی کرده و مدیریت می‌کند. مسائل فناورانه شرکت‌های زیرمجموعه در این سامانه بارگذاری می‌شود تا نیازهای صنعتی در یک بستر مشخص در اختیار شرکت‌های دانش‌بنیان، واحدهای فناور، پارک‌های علم و فناوری، دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی قرار گیرد.
غلامی در این خصوص توضیح داد: پس از اخذ مجوز صندوق CVC، یکی از نخستین موضوعات سرمایه‌گذاری رادیناس، توسعه فنتاپ، برطرف‌کردن نواقص آن و ایجاد یک کسب‌وکار متناظر با این سامانه بوده است.
به گفته او، در مدل فعلی اطلاع‌رسانی عمدتاً به‌صورت سنتی و منفعل انجام می‌شود، نظارت فعالی بر عملیات سامانه وجود ندارد و اطلاعات آن هر شش ماه یک‌بار به‌روزرسانی می‌شود؛ ضمن آنکه بخشی از فعالیت‌های نوآوری و فناوری هلدینگ همچنان از مسیر نامه‌ها و جلسات پیگیری می‌شود و در یک مرکز واحد تجمیع نشده است.
چشم‌انداز رادیناس، توسعه این زیرساخت به بستری در مقیاس ملی و شکل‌دادن به مدلی مشابه «بورس فناوری» با همکاری دیگر بازیگران زیست‌بوم دانش‌بنیان کشور است؛ فضایی برای تبادل و خرید و فروش فناوری، دانش فنی و پروژه‌های تحقیق و توسعه. در ادامه نیز قرار است هلدینگ‌ها و شرکت‌های بزرگ دیگر بتوانند نیازهای فناورانه خود را وارد این سکو کنند.
یک ماه از فراخوان تا تعیین تکلیف طرح‌ها
رئیس هیأت‌مدیره صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر رادیناس ضمن تاکید براینکه تلاش ما همواره بر این بوده است که فرآیند ارزیابی طرح‌ها را با ساختاری چابک پیش ببریم؛ خاطرنشان کرد: سابقه فعالیت مجموعه در قالب مرکز نوآوری و ارتباط مستمر آن با استارت‌آپ‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان و اکوسیستم نوآوری و فناوری، به گفته غلامی، این امکان را فراهم کرده است. یکی از محورهای اصلی فعالیت صندوق نیز «نیازمحور بودن» است؛ به این معنا که رادیناس در مرحله نخست به دنبال فناوری‌هایی می‌رود که بتوانند مسئله‌ای از زنجیره تأمین شرکت‌های زیرمجموعه را حل کنند.
وی افزود: برای این منظور فراخوان‌های تخصصی در دستور کار قرار گرفته است. نخستین فراخوان رادیناس به استفاده از ابزارها و افزونه‌های هوش مصنوعی در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی اختصاص داشت و دومین فراخوان بر فناوری «دوقلوی دیجیتال» متمرکز شده است. برنامه صندوق این است که در بازه‌های تقریباً یک‌ماهه فراخوان جدیدی منتشر و در همین مدت تکلیف فراخوان قبلی را مشخص کند. هر دوره شامل داوری، برگزاری جلسات ارزیابی و در نهایت انعقاد قرارداد با شرکت منتخب است تا امکان سرمایه‌گذاری روی شرکت دانش‌بنیانی که در فراخوان انتخاب شده، فراهم شود. فرآیند گزینش در شرایط فعلی به طور متوسط در یک بازه یک‌ماهه و از مسیر فراخوان، داوری و جلسات ارزیابی انجام می‌شود.
غلامی ضمن اشاره به اینکه در جهت توسعه این کسب‌وکار، رادیناس نخستین فراخوان خود را برگزار کرده است، اظهار کرد: در این فراخوان ۱۸ شرکت دانش‌بنیان و فناور طرح‌های خود را ارائه کردند و مرحله دوم ارزیابی برای هشت پیشنهاد منتخب با مشارکت صندوق نوآوری و شکوفایی در حال برگزاری است. هدف نهایی، انتخاب یک مجموعه برای سرمایه‌گذاری است که بتواند مدل کسب‌وکار این سکو را توسعه دهد. برای این سکو همچنین خطوط درآمدی از محل خدمات ارائه‌شده و قراردادهای منعقدشده پیش‌بینی شده است؛ مدلی که با افزایش تعداد هلدینگ‌ها و شرکت‌های بزرگ حاضر در سکو، امکان توسعه درآمدهای آن نیز بیشتر خواهد شد.
او ادامه داد: در ادامه این مسیر، فراخوان‌های متنوعی که طی چند سال فعالیت مرکز نوآوری شناسایی شده‌اند، به‌تدریج و در بازه‌های دو تا سه هفته‌ای اعلام عمومی خواهند شد. موضوعاتی مانند دوقلوی دیجیتال، کربن فعال و فناوری‌های مرتبط با زنجیره دوده صنعتی و کربن نیز در این برنامه قرار دارند. رادیناس در این مسیر از همکاری معاونت علمی، صندوق نوآوری و شکوفایی و دیگر هم‌سرمایه‌گذاران برای ایجاد هم‌افزایی استفاده خواهد کرد.
اسمارت‌مانی؛ سرمایه‌ای که بازار هم با خود می‌آورد
مدل مورد نظر رادیناس تنها تزریق منابع مالی نیست؛ رئیس هیأت‌مدیره صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر رادیناس این موضوع را در قالب رویکرد «اسمارت‌مانی» توضیح می‌دهد.
رادیناس ابتدا به‌عنوان یک مرکز نوآوری تخصصی (Innovation Center) در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی شکل گرفته و سپس ابزار تأمین مالی را به مجموعه خدمات خود افزوده است. همین ترتیب شکل‌گیری سبب شده است صندوق پیش از تخصیص منابع مالی، شناختی از محل و نحوه استفاده از سرمایه داشته باشد.
از زمان آغاز فعالیت در سال ۱۴۰۲، خدمات فناورانه مجموعه به‌صورت تخصصی و هدفمند ارائه شده و ایجاد صندوق سرمایه‌گذاری نیز پاسخی به نیاز برای تخصیص هدفمند و هوشمند منابع مالی بوده است.
بر این اساس، شرکت‌های دانش‌بنیان و واحدهای فناور علاوه بر خدمات تخصصی، به منابع مالی هدفمند دسترسی پیدا می‌کنند و در عین حال، بازاری بالقوه نیز پیش روی آنها قرار می‌گیرد؛ بازاری متشکل از پتروشیمی‌ها، پالایشگاه‌ها و مجموعه‌های فعال در صنعت نفت و گاز.
به این ترتیب، رادیناس در پی آن است که مجموعه‌ای از خدمات تخصصی، منابع مالی و دسترسی به بازار را به شکل یک زنجیره در اختیار شرکت‌های فناور قرار دهد.
چرا بعضی طرح‌ها در اولویت پایین‌تر قرار می‌گیرند؟
در فرآیند ارزیابی، تنها جذابیت ایده تعیین‌کننده نیست و کیفیت تیم اجرایی نیز وزن بالایی دارد.
غلامی برای توضیح این دیدگاه به تجربه حضور خود در شورای داوری جشنواره شیخ بهایی اشاره کرد که در حالیکه بسیاری از داوران، بیشترین امتیاز را به میزان نوآوری طرح اختصاص می‌دادند، اما وی، وزن بیشتری برای تیمی قائل بود که قرار است نوآوری را اجرایی کند.
استدلال او این است که داشتن ایده نوآورانه به‌تنهایی کافی نیست و آنچه سرنوشت یک فناوری را تعیین می‌کند، توان تیم برای اجرایی‌سازی و پیاده‌سازی آن است.
بر همین مبنا، طرحی که بتواند یک نیاز فناورانه صنعت نفت، گاز و پتروشیمی یا شرکت‌های زیرمجموعه تاپیکو را رفع کند، از ابزارهای نوآورانه برخوردار باشد، قابلیت رقابت در بازارهای بین‌المللی و چشم‌انداز بزرگ‌شدن داشته باشد و در عین حال توسط تیمی متخصص و متعهد هدایت شود، امتیاز بالاتری در فرآیند گزینش رادیناس دریافت خواهد کرد.
در مقابل، طرح‌های نامرتبط با صنعت نفت، گاز و پتروشیمی، ایده‌هایی که هنوز فاقد تیم اجرایی مناسب هستند، مجموعه‌های تک‌نفره با ماهیت عمدتاً پژوهشی و طرح‌هایی که در زنجیره تأمین مورد نظر صندوق قرار نمی‌گیرند، در اولویت پایین‌تری قرار خواهند گرفت.
غلامی تاکید کرد: این به معنای رد صفر و یکی چنین طرح‌هایی نیست، بلکه آنها نسبت به پروژه‌هایی که مستقیماً با نیازهای فناورانه صنعت و شرکت‌های زیرمجموعه تاپیکو مرتبط هستند، امتیاز کمتری دریافت می‌کنند.
افزایش سرمایه تا ۲ همت و راه‌اندازی فب‌لب هوش مصنوعی
در بخش برنامه‌های آتی نیز افزایش سرمایه صندوق CVC رادیناس در زنجیره ارزش دیگر شرکت‌های هلدینگ و همچنین توسعه زنجیره شرکت‌های سهامدار فعلی، به‌صورت موازی از سوی صندوق و هلدینگ دنبال می‌شود. هدف‌گذاری انجام‌شده این است که طی چند سال آینده سرمایه صندوق به دو همت برسد.
یکی دیگر از برنامه‌های رادیناس، راه‌اندازی یک «فب‌لب» تخصصی هوش مصنوعی در حوزه پتروشیمی است. هدف از ایجاد این زیرساخت، متمرکزکردن پروژه‌های هوش مصنوعی تعریف‌شده در مجموعه تاپیکو و PIIC از منظر زیرساختی در یک بستر تخصصی است تا امنیت داده‌ها و تحلیل‌های انجام‌شده بر روی آنها تضمین شود.
هدف نهایی؛ ساخت پورتفوی دانش‌بنیانی که قابلیت ورود به بورس داشته باشد
رئیس هیأت‌مدیره رادیناس در جمع‌بندی برنامه‌های این مجموعه تاکید کرد: رادیناس اگرچه CVC نوپایی است، چشم‌انداز بزرگی برای اثرگذاری در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی دارد و ظرفیت‌های تاپیکو و «وپترو» پشتوانه تحقق این برنامه خواهد بود.
یکی از اهداف اصلی، تنوع‌بخشی به پورتفوی سرمایه‌گذاری «وپترو» و حتی تاپیکو از طریق ورود شرکت‌های دانش‌بنیان، استارت‌آپ‌ها و واحدهای فناور است؛ به‌ویژه در بخش‌هایی که صنایع موجود ماهیتی سنتی دارند یا فناوری‌های مورد استفاده آنها نیازمند به‌روزرسانی است.
رادیناس قصد دارد علاوه بر تأمین منابع مالی، خدمات مشاوره‌ای تخصصی با رویکرد فناوری در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی را نیز در اختیار شرکت‌های منتخب قرار دهد و از شبکه صنعتی موجود برای ایجاد بازار در اختیار آنها استفاده کند.
غلامی دسترسی به بازار را یکی از حلقه‌های تعیین‌کننده موفقیت این مدل دانست و تصریح کرد: بدون وجود بازار، بسیاری از فعالیت‌های حمایتی از اکوسیستم استارت‌آپی و دانش‌بنیان ممکن است به نتیجه نرسد. بر همین اساس، برنامه رادیناس این است که از مراحل ابتدایی فعالیت شرکت‌های منتخب، آنها را مستقیماً به شرکت‌های بزرگ صنعتی دارای نیاز فناورانه متصل کند؛ شرکت‌هایی که از یک سو به فناوری و دانش فنی نیاز دارند و از سوی دیگر می‌توانند به نخستین بازار محصولات و خدمات این کسب‌وکارها تبدیل شوند.
چشم‌انداز نهایی صندوق نیز شکل‌دادن به یک پورتفوی دانش‌بنیان متناسب با ظرفیت صنعت نفت، گاز و پتروشیمی است؛ مجموعه‌ای از شرکت‌های فناور که بتوانند گام‌به‌گام رشد کنند، به مقیاس بزرگ‌تری برسند و در نهایت قابلیت ورود به بازار سرمایه را پیدا کنند.
